meteopatras.eu • Ενότητα: Κλίμα (Ελλάδα)
Κλίμα & Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα
Το κλίμα είναι η «μακροχρόνια εικόνα» του καιρού (σε βάθος δεκαετιών). Η κλιματική αλλαγή είναι η σταδιακή μεταβολή αυτής της εικόνας. Στην Ελλάδα και γενικότερα στη Μεσόγειο, τα βασικά ζητήματα που μας αφορούν είναι: περισσότερη ζέστη, ξηρασία, μεγαλύτερος κίνδυνος πυρκαγιών, αλλά και έντονα επεισόδια βροχής/πλημμυρών σε ορισμένες περιπτώσεις.
Τι είναι «Κλίμα»;
Ο καιρός είναι αυτό που ζούμε σήμερα/αύριο (βροχή, άνεμος, θερμοκρασία). Το κλίμα είναι το «μοτίβο» του καιρού σε δεκαετίες: μέσοι όροι, διακυμάνσεις και ακραία φαινόμενα.
Το κλίμα περιγράφεται από δείκτες όπως:
- Θερμοκρασία (μέσες τιμές, μέγιστα/ελάχιστα, καύσωνες)
- Βροχόπτωση (σύνολα, εποχικότητα, έντονες καταιγίδες)
- Ξηρασία (διάρκεια ξηρών περιόδων, υδατικοί πόροι)
- Θερμοκρασία θάλασσας και στάθμη θάλασσας
Τι έχει αλλάξει τα τελευταία ~20 χρόνια
Τα τελευταία ~20 χρόνια, η κλιματική αλλαγή έχει γίνει πιο «ορατή» μέσα από διαδοχικά θερμά έτη, αυξημένη θερμότητα στους ωκεανούς και μεγαλύτερη πίεση από ακραία φαινόμενα.
- Ρεκόρ θερμοκρασιών: Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) επιβεβαιώνει ότι το 2024 ήταν το θερμότερο έτος στο σύγχρονο αρχείο και περίπου 1,55°C πάνω από την προβιομηχανική περίοδο (1850–1900).
- Η θάλασσα ανεβαίνει: Οι δορυφορικές μετρήσεις δείχνουν συνεχιζόμενη άνοδο της μέσης στάθμης της θάλασσας (1993–2024), κρίσιμη για παράκτιες περιοχές.
- Μεσόγειος: Η Μεσόγειος θεωρείται «hotspot» και η θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας έχει ανοδική τάση τις τελευταίες δεκαετίες.
Τι σημαίνει πρακτικά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα επηρεάζεται από τις τάσεις της ευρύτερης Μεσογείου. Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό μεταφράζεται σε:
- Καύσωνες και αυξημένη θερμική καταπόνηση (ιδίως σε αστικές περιοχές).
- Ξηρασία και πίεση στους υδατικούς πόρους, ειδικά μετά από παρατεταμένες ξηρές περιόδους.
- Πυρκαγιές: όταν συνδυάζονται ζέστη + ξηρότητα + άνεμος, ο κίνδυνος μεγαλώνει.
- Έντονες βροχές/πλημμύρες σε ορισμένα επεισόδια, ιδιαίτερα όταν «σπάει» η ξηρασία.
- Παράκτιες επιπτώσεις (διάβρωση/πλημμύρες) καθώς η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει.
Βίντεο (για μια γρήγορη εικόνα)
Αν δεν εμφανίζονται τα βίντεο, πιθανότατα κάτι μπλοκάρει τα iframes (σπάνιο). Σε αυτήν την περίπτωση, χρησιμοποίησε τα links στις Πηγές πιο κάτω.
IPCC: Trailer για τη Σύνοψη (Synthesis Report).
WMO: State of the Global Climate 2024 (video).
Copernicus (C3S/ECMWF): Global Climate Highlights 2024.
Τι μπορούμε να κάνουμε (πρακτικά)
Μετριασμός (μείωση αιτίας)
- Εξοικονόμηση ενέργειας: μόνωση, αποδοτικές συσκευές, σωστή χρήση θέρμανσης/ψύξης.
- Μετακινήσεις: όπου γίνεται, λιγότερο αυτοκίνητο, περισσότερη κοινή/δημόσια μετακίνηση.
- Λιγότερη σπατάλη: επισκευές, επαναχρησιμοποίηση, σωστή διαχείριση απορριμμάτων.
Προσαρμογή (μείωση κινδύνου)
- Καύσωνας: σκιά/δροσιά, ενυδάτωση, φροντίδα ευάλωτων ομάδων.
- Πυρκαγιές: καθαρισμοί, ενημέρωση, σχέδιο δράσης/εκκένωσης όπου απαιτείται.
- Πλημμύρες: αποφυγή διέλευσης σε πλημμυρισμένους δρόμους, προσοχή σε ρέματα/χειμάρρους.
Πηγές / Περισσότερη ανάγνωση
- IPCC — AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023
- WMO — Επιβεβαίωση: 2024 θερμότερο έτος (~1.55°C πάνω από 1850–1900)
- Copernicus — Global Climate Highlights 2024
- EEA — European Climate Risk Assessment (EUCRA)
- NASA/JPL — Sea Level Rise (1993–2024)
- Copernicus Marine — Mediterranean SST time series & trend
- MedECC — 1st Mediterranean Assessment Report (κύρια αποτελέσματα)
- NASA SVS — CO₂ (Keeling Curve)
- NASA SVS — Global Temperature Anomalies (1880–2024)
- ESA — Wildfires continue to rage in Greece (Sentinel-2)
